गोप्रो क्यामेराको आकर्षक विज्ञापन अफर देखाएर ह्याक गरिँदै युट्युब च्यानल, कसरी जोगाउने ?
पछिल्लो समय सामाजिक सञ्जाल विशेष गरी युट्युब प्रयोगकर्ताहरूलाई लक्षित गर्दै गोप्रो क्यामेराको नाममा आकर्षक अफर देखाएर ह्याकिङको घटना बढ्दै गएको छ। यस्ता स्क्याममार्फत युट्युब च्यानल ह्याक गरिने क्रम बढेकाले सुरक्षाबारे सचेत रहन विज्ञहरूले चेतावनी दिएका छन्।
साइबर सुरक्षासँग सम्बन्धित विशेषज्ञहरूका अनुसार स्क्यामरहरूले ‘GoPro giveaway’, ‘Win GoPro Hero for free’, वा ‘Official GoPro Sponsorship’ जस्ता नाममा युट्युब भिडियो वा इमेलमार्फत लिंक पठाउँछन्। ती लिंकमा क्लिक गरेपछि प्रयोगकर्तालाई नकली वेबसाइटमा पुर्याइन्छ, जहाँ उनीहरूको अकाउन्ट लगइन गर्न लगाइन्छ। प्रयोगकर्ताले आफ्नो युट्युब (गुगल) लगइन विवरण प्रविष्ट गरेपछि त्यो जानकारी स्क्यामरको हातमा पुग्छ र उनीहरूले च्यानल नियन्त्रणमा लिन सक्छन्।
कसरी जोगिने ?
सामान्य प्रयोगकर्ताले निम्न उपायहरू अपनाएर यस्तो खतराबाट आफूलाई सुरक्षित राख्न सक्नेछन्:
-
अज्ञात वा शंकास्पद लिंकमा क्लिक नगर्नुहोस् — कुनै पनि ‘Giveaway’ वा ‘Sponsor’ अफर आएको खण्डमा आधिकारिक वेबसाइट वा खाताबाट मात्र पुष्टि गर्नुहोस्।
-
टू-फ्याक्टर अोथेन्टिकेसन (2FA) प्रयोग गर्नुहोस् — युट्युब (गुगल) खातामा दुई तहको सुरक्षा सक्षम गर्नाले ह्याकरहरूले पासवर्ड पाउँदा पनि सहजै पहुँच पाउन सक्दैनन्।
-
गुगल खाता गतिविधि नियमित जाँच गर्नुहोस् — तपाईंको अकाउन्टमा नयाँ डिभाइस वा सन्देहास्पद लगइन प्रयास भएको छ कि भनेर जाँच गर्नुपर्छ।
-
सुरक्षित पासवर्ड राख्नुहोस् — सजिलै अनुमान गर्न सकिने पासवर्ड राख्ने बानी हटाएर जटिल र अद्वितीय पासवर्डहरू प्रयोग गर्नुपर्छ।
-
फिशिङ र स्क्यामबारे जानकारी राख्नुहोस् — यस्ता ह्याकरहरूले प्रयोग गर्ने सामान्य तरिका पहिचान गर्न सकेमा सजग हुन सजिलो हुन्छ।
युट्युब च्यानल ह्याक भइसकेमा के गर्ने ?
यदि तपाईंको युट्युब च्यानल ह्याक भइसकेको छ भने तत्काल Google Account Recovery मार्फत आफ्नो खाता पुनः प्राप्त गर्ने प्रयास गर्नुहोस्। साथै युट्युबको Creator Support मा सम्पर्क गरेर सहायता माग्नुहोस्।
साइबर अपराधको शिकार भएमा नेपाल प्रहरीको साइबर ब्युरो मा उजुरी दिने व्यवस्था पनि छ।
निष्कर्षमा, कुनै पनि आकर्षक अफर वा पुरस्कारको लोभमा नपरी, सधैँ सावधानी अपनाउनु नै डिजिटल सुरक्षाको प्रमुख उपाय हो।
